16 februari 2020 geplaatst.

Ik wens je meer wij dan mij: Christus zijn voor de ander

NGK Middelharnis https://ngkmiddelharnis.nl

Kan je in je eentje geloven?

Geliefde gemeente van Jezus Christus, dat is een actuele vraag. Kan je in je eentje geloven? Actueel is de vraag omdat de zogenaamde kerkloze gelovige in aantal toeneemt. Steeds meer mensen zeggen de kerk niet nodig te hebben voor hun geloof. In het ND komt het met regelmaat terug: mensen kiezen ervoor nergens onderdeel van uit te maken, maar gaan als zij het nodig hebben een kerkdienst bezoeken. Voor veel gelovige mensen is de kerk blijkbaar niet meer het adres om je geloof te vormen. Actueel is de vraag ook, omdat er steeds vaker sprake is van een sociaal isolement. Of zoals een Amerikaanse arts het verwoordde: ‘Een enorme paradox van het digitale tijdperk waarin iedereen altijd verbonden lijkt te zijn, is dat het ons uit elkaar lijkt te drijven. Terwijl uit onderzoek steeds meer blijkt dat verbondenheid met andere mensen de basis vormt voor menselijk geluk’ ¹Deze maand bleek nog uit onderzoek uitgevoerd in opdracht van de regering, dat ouderen met een doodswens niet perse dood willen, maar vooral niet het leven willen dat ze nu leiden. Factoren die de doodswens versterken zijn: eenzaamheid, afhankelijkheid van anderen, het gevoel anderen tot last te zijn. Mensen verdorren wanneer ze alleen zijn. Zoveel mensen zijn in deze samenleving alleen. De bekende Belgische psycholoog Dirk de Wachter zegt: “Mensen voelen zich alleen, omdat ze merken dat ook de andere met zichzelf bezig is.” ²

De theologe Joanne Jung schrijft hierover het volgende (vrij vertaald en bewerkt): “In de hedendaagse maatschappij worden we gevangen gehouden door Netflix, Facebook, internet, televisie en webshops. We zijn slachtoffers van fast-food menus, snelle en directe bevrediging van onze verlangens, en bomvolle agenda’s en ook nog eens verschillende agenda’s die met elkaar botsen. Onze samenleving wordt door vermaak geregeerd en verveling, sensatie en de zucht naar bezit hebben onze zintuigen overbelast. Onze verslaving aan de laatste nieuwtjes en weetjes verergeren de vloed aan informatie. Voeg daar nog de toegenomen mobiliteit van mensen aan toe waardoor gemeenschappen voortdurend veranderen en je hebt het plaatje compleet. Hechting aan elkaar staat onder druk en daarbij blijkt uit onderzoek dat mensen steeds minder vertrouwelijke vriendschappen hebben zodat velen in onze westerse maatschappij eenzaam zijn omdat ze hun hart niet kunnen uitstorten bij iemand.”³

Je kan je voorstellen wat het effect is voor de kerk. Annemarie van Heijningen schreef er blog over:

“Moe van werk, gezin en sociale verplichtingen + een klungelige kerk = een keertje thuisblijven op zondagmorgen. Je dacht dat je je rot zou voelen, maar het voelt verrassend goed.”

En aan het einde schrijft ze dan:

“Zo verliezen kerk en christen elkaar langzaam uit het oog. Parallel daaraan stijgt het aantal afhakers; geloof dat niet gevoed wordt, sterft de hongerdood.”⁴

We zijn zo druk bezig met mij, dat er steeds minder sprake is van een wij. Kan je in je eentje geloven? Ja zegt de Gewone Catechismus. Je kunt opgelucht ademhalen! Gelukkig, de spanning kan eraf. Ja zeggen de schrijvers van de Gewone Catechismus:

Ja, want ik sta persoonlijk voor God. Hij ziet mij zoals ik ben. Door te geloven ben ik verbonden aan het lichaam van Christus, de wereldwijde kerk. Samen met alle heiligen snap ik meer van het geheim van Gods liefde en vind ik steun voor mijn vaak zwakke geloof.

Ja, je geloof is allereerst iets heel persoonlijks. Het begint allemaal bij de stem van de Here die in jouw leven heeft gesproken. Niemand kan je dat afnemen. Dat is heerlijk en bevrijdend. In een wereld vol overtuigingen, kan ik volmondig amen zeggen dat niemand mij de relatie met de levende God afneemt. Dat dank ik aan de Geest van God die mij Gods liefde inblaast in mijn hart. Bevrijdend vind ik het dat de relatie tussen God en mij niet afhankelijk is van wat andere mensen van mij vinden, of wat overheden of machten willen dat ik geloof. Het is ook bevrijdend om dat tegen elkaar te zeggen. Ieder individu loopt persoonlijk op zijn of haar weg met God. We lopen niet dezelfde snelheid en daar oog voor hebben, schenkt je geduld voor de ander. Het is belangrijker dat je samen de goede richting loopt, dan dat je even snel loopt. Dus geloven, ja dat begint in je eigen hart. God begint bij ieder uniek individu.

Tegelijkertijd gaat de Gewone Catechismus zonder aarzeling over op geloven doe je samen. Er staat niet: je moet het samen doen. Er staat ook niet: je zou het samen kunnen doen. Nee, we lezen: Door te geloven ben ik verbonden aan het lichaam van Christus. Je bent dat. Het is verbonden met je identiteit. Kan je in je eentje geloven? Ik vraag je: kan een topsporter alleen de spieren gebruiken die hij meent nodig te hebben? Heb je wel eens het trainingsschema van bijvoorbeeld een schaatser gezien? Een schaatser oefent zijn hele lichaam. Van top tot teen. Een sterk bovenlichaam voorkomt blessures en maken je bewegingen efficiënter, rek- en strekoefeningen maken de schaatser leniger en dus meer aerodynamisch, spinning en hardlopen versterken de algehele conditie. Een schaatser traint niet alleen zijn benen, maar heel zijn lichaam. Dat geldt voor elke sport. Als je als sporter een spier niet traint, maar andere spieren wel, dan kan het zo maar eens zijn dat de ongetrainde spier het niet aan kan. Of dat je de spieren die je wel traint overbelast. Alles in ons lichaam is met elkaar verbonden. Zoals een topsporter zijn hele lichaam nodig heeft, zo heeft Christus gekozen voor een Lichaam dat hij in zijn geheel nodig heeft. Of beter gezegd: : wij hebben allemaal verzorging nodig en training.

Lichaam van Christus is niet een optie, het is een gegeven. Het is Gods droom met de wereld dat wij weer worden wat we eens waren. Wat waren we eens? Mensen die in harmonie leefden met God en met onze naaste en de schepping. Jezus vergeeft niet even wat persoonlijke foutjes, Jezus vergeeft ons totale vergeefse bestaan zonder God. Jezus zet je leven op een heel andere grond. Als Jezus het Koninkrijk van God verkondigt, laat Koning Jezus zien dat de basis van Gods Koninkrijk medeleven is en medelijden. Jezus zocht mensen op, verbond zich aan hen, en schonk hen een nieuw leven. De opdracht van de gelovige is om die Heer na te volgen. De leerlingen moesten de wereld rondtrekken om het goede nieuws te verkondigen en uit te leven. Jezus vroeg aan Petrus: heb jij me lief? Dan moet je goed zorgen voor mijn schapen. En in alle nieuwtestamentische brieven gaat het over één ding: hoe zondige mensen leren opnieuw lief te hebben. Het begin van ons Schriftgedeelte spreekt boekdelen: de eigenschappen van de nieuwe mens, de christen, zijn sociale eigenschappen en geen persoonlijke doelen:

Efeziërs 4:1–2 NBV Ik, die gevangenzit omwille van de Heer, vraag u dan ook dringend de weg te gaan die past bij de roeping die u hebt ontvangen:
wees steeds bescheiden, zachtmoedig en geduldig, en verdraag elkaar uit liefde.

Ja maar ik kan ook liefhebben zonder kerk. Zeker, dat kan en moet ook want dan getuig je van Jezus, maar de eerste plek om te oefenen is hier. Buiten de kerk zal niemand je aanspreken of je meer naar Jezus toegroeit, of dat je van Hem verwijderd raakt. In de kerk zouden we elkaar als het goed is daarin moeten helpen groeien, om meer en meer naar Jezus toe te groeien. Sterker nog, ik heb ontdekt in Efeziërs 4 wanneer Paulus spreekt over een volwassen geloof, dat hij spreekt over een volwassen kerk. Onze roeping is dat ons Lichaam, de Kerk, volwassen wordt, volmaakt. Geloven doe je samen. Laten we eens lezen wat er staat:

Efeziërs 4:11–13 NBV En hij is het die apostelen heeft aangesteld, en profeten, evangelieverkondigers, herders en leraren,
om de heiligen toe te rusten voor het werk in zijn dienst. Zo wordt het lichaam van Christus opgebouwd, totdat wij allen samen door ons geloof en door onze kennis van de Zoon van God een eenheid vormen, de eenheid van de volmaakte mens, van de tot volle wasdom gekomen volheid van Christus.

Wanneer bouwen we aan de volmaakte mens? Wanneer individuele onvolmaakte mensen Christus leren kennen en zich daarom willen weggeven aan medemensen. In onze onderlinge relatie zien we Jezus op aarde. Wij hebben medechristenen nodig om te oefenen in de liefde. Wij hebben medechristenen nodig om steeds beter Jezus te zien in ons leven. Samen groeien we toe naar Jezus:

Efeziërs 4:15 NBV Dan zullen we, door ons aan de waarheid te houden en elkaar lief te hebben, samen volledig toe groeien naar hem die het hoofd is: Christus.

Hoe groei je naar Christus? Natuurlijk door persoonlijke bijbelstudie, door christelijke liederen te luisteren, door te bidden — maar Paulus legt de focus op de gemeenschap: door je samen aan de waarheid te houden en elkaar lief te hebben. Je kan ook vertalen: door in liefde je aan de waarheid te houden. Dat is een sociaal project.

De waarheid zonder liefde is bikkelhard. De waarheid zonder liefde is: de kerk is een zootje, niet de moeite waard. De waarheid in liefde is evangelie: Jezus weet dat je zondig bent, maar Hij laat je niet los. De waarheid in liefde is: ik leef vaak onheilig, maar door Jezus ben ik geheiligd en mag ik de heilige God ontmoeten. Waarheid in liefde is: ik weet dat deze gemeente niet perfect is, maar ik laat haar niet los. Waarheid in liefde is: ik weet dat ik niet volmaakt ben, toch mag ik jullie broeder zijn in Christus. Laat mij niet los! Waarheid in liefde dat is Jezus! Hij is het in eigen persoon. Hij wist heel goed hoe erg het met ons gesteld is, maar hij liet ons niet los. Sterker nog, Hij vocht des te harder voor ons behoud. Hij gaf zijn eigen leven, opdat jij leeft. Als je gelooft in Jezus, dan is Hij je hoofd. Het kan niet anders of wij willen samen hierin groeien: hoe de genade van Jezus, genade wordt in de gemeente. Hoe Christus, mij een kleine christus maakt voor de ander! Hoe Gods genade, een gemeenschap vormt:

Efeziërs 4:16 NBV Vanuit dat hoofd krijgt het lichaam samenhang, en wordt het ondersteund en bijeengehouden door alle gewrichtsbanden. Ieder deel draagt naar vermogen bij tot de groei van het lichaam, dat zo zichzelf opbouwt door de liefde.

Gemeente, daarom kan je niet in je eentje geloven. Je bent geroepen onderdeel uit te maken van het Lichaam van Christus. Liefde heeft altijd een ander nodig. Je proeft Jezus kostbare liefde pas echt goed, als je zelf ondervindt hoe kostbaar het is om net zo lief te hebben als Jezus. Sterker nog, hoe meer jij trouw probeert te blijven aan onvolmaakte medemensen, hoe beter je gaat begrijpen hoe groot Jezus’ liefde is voor jou! Want dan ga je ontdekken hoe ver Jezus is gegaan voor jou. En andersom geldt ook: als je mag ontdekken dat andere mensen jou niet laten vallen ondanks jouw beperkingen, dan ontdek je iets van Jezus liefde voor jou.

Ik heb dat nodig. In jullie iets van Jezus te proeven dat is het grootste geschenk dat je me kan geven. Ik verlang er sterk naar, het is één van de drijvende krachten waarom ik predikant ben geworden. Allereerst omdat ik de gemeente zelf hard nodig heb. Eenzaamheid, het leeft ook in mijn hart. Ik gun mezelf en jullie meer wij dan mij. En ja ik weet dat er veel obstakels zijn die ons verhinderen om ons aan elkaar te geven. Ik weet ook dat ieder een ander tempo loopt, niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden en energie en geloof, maar kunnen we dan op zijn minst elkaar bevragen of we nog dezelfde richting oplopen hier? Ik gun ieder van ons meer wij dan mij. Ik weet dat er veel obstakels zijn — kerk zijn is inderdaad klungelig. Ik weet dat de kerk niet volmaakt is, maar ik zie er ook zoveel van Christus in terug waardoor mijn hart ervoor klopt. Ik weet dat de kerk geroepen is om te getuigen, maar ik geloof ook dat een gemeente die Jezus volgt vanzelf getuigend wordt. Ik geloof in de droom van God dat zijn liefde ons tot een gave maakt voor elkaar (zie 1 Kor. 12). Jij bent een gave. Een cadeau voor de ander.

Kan je dan (nog) in je eentje geloven?

Amen